ID-Grassroot “Kun je me horen?”


Deze wikipagina bevat een overzicht van bronnen, verwijzingen en andere materialen die verzameld zijn tijdens het uitvoeren van het project "Kun je me horen?", een ID-Grassroot project in het kader van Impuls Digitaal.
Doelstelling van deze ID-Grassroot is het krijgen van inzicht in de beschikbare mogelijkheden en benodigde inspanningen als het gaat om het toevoegen van ondertitels aan online video. Door het gebruik van ondertiteling wordt de video toegankelijk voor studenten met een (ge)hoorstoornis én voor studenten die de oorspronkelijke taal van de video niet machtig zijn. Er zal voornamelijk aandacht geschonken worden aan online beschikbare (web 2.0) producten.

Achtergrondinformatie

Tijdens het verzamelen van informatie heb ik verwijzingen toegevoegd aan mijn FURL archief. De links die betrekking hebben op deze ID-Grassroot kun je hier vinden.
De achtergrondinformatie binnen deze wiki is onderverdeeld in de volgende subonderdelen:

Voorbeelden van resultaten

Ik heb een filmpje gemaakt en dat op een aantal verschillende manieren van ondertitels voorzien. Hoewel ik in het filmpje zeg dat het om de vorm gaat moet je me de kwaliteit van de opname maar even vergeven. Het was laat die avond. ;-)
De filmpjes zijn op de volgende manieren beschikbaar:

Closed Caption:

Open Caption:

Elk van de opties verwijst naar een pagina waar het voorbeeld toegelicht wordt. Het open caption voorbeeld gemaakt met Ulead VideoStudio bevat versies voor Windows Mediaplayer, de Pocket PC en de iPod Video/Quicktime Player.

Zelf aan de slag


Als je zelf video met ondertiteling online wilt zetten hoef je geen geld uit te geven. Je hebt voldoende keuze opties zonder daar speciale software voor aan te hoeven schaffen. Het gebruik van Quicktime Text tracks valt daarmee af, tenzij je als eis hebt dat je video inclusief de ondertiteling als één bestand gedownload moet kunnen worden.
De-facto standaard voor ondertitels lijkt SubRip / SRT te zijn. Zowel VCASMO als Google Video kunnen dit formaat importeren. De FLV player ondersteunt het formaat en via de import van Subtitle Workshop (waar je het formaat ook kunt produceren aan de hand van bestaand videomateriaal) kan het gebruikt worden om SAMI bestanden en Quicktime Text tracks te produceren (die ook in een SMIL bestand gebruikt kunnen worden).
Ook dotSUB kan SubRip/SRT bestanden produceren. En omdat het als enige hier gebruikte omgeving geen import optie heeft is het handig om hier de eerste versie van de ondertiteling te produceren en die dan naar SRT formaat te downloaden. Zie ook de pagina over dotSUB voor uitleg over de benodigde correcties in het uitvoerbestand!

Behalve formaten voor ondertiteling zijn er hier ook een aantal formaten voor de video gebruikt. De basisopname is gemaakt in Windows Moviemaker, een gratis applicatie bij Windows XP. Moviemaker exporteert naar WMV. Dat bestand kan worden toegevoegd aan Google Video, dotSUB en VCASMO. De FLV versie is gemaakt door het uploaden van de WMV naar YouTube. Na de conversie is de FLV van YouTube gedownload en op de eigen server geplaatst. Dat uploaden was sowieso nodig om Overstream te kunnen testen.
De conversie naar MP4 (voor SMIL en de Quicktime Text tracks) is gedaan met het gratis PSP Video Express.
Voor de conversie naar DivX heb ik gebruik gemaakt van DivX Pro for Windows. Ik heb tijdens een van de acties die DivX heeft gehad daar een gratis licentiesleutel voor gekregen. Het toevoegen van de .SRT ondertitels deed ik met het gratis Sub2DivX. De DivX webplayer is wel weer voor iedereen gratis.
Met Ulead VideoStudio bleek het heel eenvoudig om verschillende versies met open captions te maken, zowel in WMV als in Quicktime formaat. Daarnaast kan Ulead VideoStudio ook gebruikt worden voor het maken van de eerste versie van de opname.

Samenhang


Als je door alle opties de draad helemaal kwijt bent, dan kun je in onderstaand schema opzoeken wat bij wat hoort:
Impuls Digitaal v2
  • De groene vakjes zijn programma's om video of ondertiteling te maken, converteren of te bewerken.
  • De gele vakjes zijn online diensten waar je video (al dan niet met ondertitels) kunt weergeven.
  • De paarse vakjes zijn programma's voor het afspelen van video.
  • De blauw vakjes zijn videoformaten.
  • De rode vakjes zijn ondertiteling formaten of XML-bestanden die video en ondertiteling combineren.
  • Het grijze deel van het schema heeft betrekking op open captions, de rest zijn closed captions (zie ook deze uitleg daarover).
Ik begonnen bij de dikke pijl bij Moviemaker. Natuurlijk hoef je niet alle formaten te maken en niet persé overal dezelfde software te gebruiken.